De Hypotheek Adviseur - nr. 2 2007
Meters maken
Door Karel Schiffer, Algemeen directeur Stichting Waarborgfonds Eigen WoningenIedere professional heeft wel een idee over hoe je koopwoningen voor starters bereikbaar kunt maken. Vaak ontbreekt het echter aan een integraal plan waar grote groepen starters écht iets aan hebben. Het probleem is genoegzaam bekend: koopwoningen zijn voor starters op de woningmarkt vrijwel onbereikbaar. Zelfs een startende HBO'er met een beginsalaris van € 25.000 kan nauwelijks een fatsoenlijke woning kopen want zijn leencapaciteit is beperkt tot ongeveer vier maal zijn jaarsalaris. Daarvoor koop je vrijwel nergens in Nederland nog een woning die je wenst. Voor starters bestaan er grofweg twee regelingen: de starterslening van de SVn (Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten) en de koopsubsidieregeling van het rijk. In politieke zin lijken ze aardig, maar effectief zijn het slechts doekjes voor het bloeden want het bereik van beide regelingen is uiterst bescheiden. In 2007 kunnen namelijk slechts vijfhonderd huishoudens gebruik maken van de koopsubsidie. En op de starterslening kunnen jaarlijks toch niet meer dan tweeduizend mensen een beroep doen. Dat is een druppel op een gloeiende plaat. Je moet als starter toevallig het geluk hebben dat jouw gemeente meedoet aan de SVn-starterslening en dat je ook in aanmerking komt. Elke gemeente kan immers zijn eigen regels stellen aan een starterslening. Eigenlijk is het maar goed dat slechts weinig starters van de starterslening en de koopsubsidieregeling gebruik kunnen maken. Beide regelingen stimuleren namelijk alleen de effectieve vraag naar koopwoningen. Als alle starters gebruik zouden maken van een dergelijke regeling, dan zouden de prijzen van de woningen exploderen. Er verandert immers niets aan de aanbodzijde en het aanbod is schaars. Kortom: de rijksoverheid en een aantal gemeenten hebben tot nu toe aan de - voor de starters - verkeerde touwtjes getrokken. De hoofdtaak van de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen is het stimuleren van het eigen woningbezit. Het mag dus niet verbazen dat ondergetekende met een voorstel is gekomen. Een voorstel om starters - ongeacht in welke gemeente zij wonen - in staat te stellen een woning te kopen. Een voorstel waardoor substantieel meer starters een woning kunnen kopen. Ik heb een NHG-startersfonds voorgesteld dat niet alleen de vraag stimuleert, maar juist ook het aanbod. Kern van het plan is dat projectontwikkelaars, woningcorporaties en gemeenten een korting geven op te koop staande woningen voor starters. De fiscus zou hetzelfde kunnen doen door de opbrengst van de overdrachtsbelasting en de BTW in het startersfonds te storten. Verder zijn additionele middelen beschikbaar als ouders, grootouders en werkgevers binnen het startersfonds kunnen sparen voor hun (klein)kinderen of werknemers. Vervolgens betaalt het fonds de geldgever de rente over het gedeelte van de hypothecaire lening dat de starter zelf nog niet in staat is te betalen, voor een periode van bijvoorbeeld vijf jaar. Voorwaarde is natuurlijk wel dat het startersfonds landelijke aansturing en regie krijgt, zodat we echt meters te kunnen maken. Als het nieuwe aanbod dat ontstaat wordt gefinancierd met NHG, slaan we twee vliegen in een klap. De starter krijgt een aanbod dat bij hem of haar past en krijgt bovendien een hypothecaire lening die veilig, verantwoord en voordelig is. Een volgende stap zou een versoepeling van de toetsing voor NHG kunnen zijn. Want hoe vaak gebeurt het niet dat een jongere die wil kopen, moet afhaken omdat hij of zij nog een klein consumptiekrediet heeft staan? Tot mijn verbijstering heeft niemand staan juichen en heeft niemand serieuze kritiek op het plan geleverd. En dat snap ik niet. Het gaat er niet om dat mijn plan wordt uitgevoerd, maar dat er een oplossing komt voor een actueel maatschappelijk vraagstuk. Als er een beter plan komt is dat prima. Maar het lijkt wel of de wil ontbreekt dit maatschappelijke vraagstuk op te lossen. U bent uitgenodigd een standpunt in te nemen en uit te dragen. Starters zullen u hiervoor dankbaar zijn.
